

Veysel Şatıroğlu veya takmaadı ile Aşık Veysel
Veysel Şatıroğlu veya takmaadı ile Aşık Veysel (d. 25 Ekim 1894, Şarkışla, Sivas - ö. 21 Mart 1973, Sivrialan, Sivas), Türklerin en büyük ulus ozanlarındandır. Avşar boyunun Şatırlı obasındandır.
Aşık Veysel Şatıroğlu, 1894 yılında Sivas'ın Şarkışla İlçesi'ne bağlı Sivrialan Köyü'nde doğdu. Annesi Gülizar, babası "Karaca" takmaadlı Ahmet adında bir çiftçiydi. Veysel'in iki kız kardeşi, yörede yaygınlaşan çiçek sayrılığına (hastalığına) yakalanarak yaşamlarını yitirdi. Ardından Veysel, yedi yaşında aynı sayrılıktan iki gözünü de yitirdi. Kendi anlatımına göre:
"Çiçeğe yatmadan evvel anam güzel bir entari dikmişti. Onu giyerek beni çok seven Muhsine kadına göstermeğe gitmiştim. Beni sevdi. O gün çamurlu bir gündü, eve dönerken ayağım kayarak düştüm. Bir daha kalkamadım. Çiçeğe yakalanmıştım... Çiçek zorlu geldi. Sol gözümde çiçek beyi çıktı. Sağ gözüme de, solun zorundan olacak, perde indi. O gün bugündür dünya başıma zindan."
Babasının, Ozan Veysel'e oyalanması için aldığı sazla önce başka ozanların türkülerini çalmaya başladı.1933 yılında tanıştığı Ahmet Kutsi Tecer'in desteğiyle kendi sözlerini yazıp söylemeye başladı.
Ozanlık geleneğinin en büyük saz ustalarından Ozan Veysel, bir dönem yurdu dolaşarak Köy Enstitüleri'nde saz hocalığı yaptı. 1965 yılında özel yasayla kendisine maaş bağlandı. 1970'li yıllarda Hümeyra; Fikret Kızılok, Esin Afşar gibi kimi ünlülerle Ozan Veysel'in deyişlerini düzenleyerek yaygınlaşmasını sağladı. Şarkışla'da her yıl adına şenlikler yapılır.
Yapıtlarında Türkçesi yalındır. Dili ustalıkla kullanır. Yaşama sevinciyle üzüntü, iyimserlikle umutsuzluk dizelerinde iç içeydi. Doğa, toplumsal olaylar, inanç ve siyasete ince eleştiriler yönelttiği dizeleri de vardır. Yapıtları "Deyişler (1944), Sazımdan Sesler (1950), Dostlar Beni Hatırlasın (1970)" adlı betiklerinde toplandı. Ölümünden sonra "Bütün Şiirleri (1984)" adıyla dizeleri yeniden yayınlandı.
1973 yılında akciğer kanseri sonucunda yaşamı sona erdi.
|
|